Quy định mới về tiền bản quyền trong lĩnh vực báo chí
Một trong những chính sách có hiệu lực ngay từ đầu tháng 9 là Nghị định số 287/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản.
Đối với tác phẩm báo chí, Nghị định quy định tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm thuộc loại hình báo chí in và báo chí điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu.
Đối với phát thanh, truyền hình, tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí được chi trả trong đơn giá sản xuất tác phẩm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để sản xuất nội dung theo nhiệm vụ đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sử dụng nguồn ngân sách nhà nước.
Mức tiền bản quyền khuyến khích được xác định căn cứ từng trường hợp, thẩm quyền quyết định và cơ chế tự chủ của cơ quan báo chí. Người đứng đầu cơ quan báo chí quyết định mức chi hoặc thực hiện theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
Nghị định số 287/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Cùng thời điểm này, Nghị định số 18/2014/NĐ-CP ngày 14/3/2014 về chế độ nhuận bút trong lĩnh vực báo chí, xuất bản và Nghị định số 21/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 về nhuận bút, thù lao đối với tác phẩm điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác hết hiệu lực.
Trẻ dưới 6 tuổi có thể được cấp thẻ Căn cước
Từ ngày 1/9/2026, Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP về thực hiện liên thông điện tử hai nhóm thủ tục hành chính chính thức có hiệu lực.
Quy định mới tạo thuận lợi cho cha mẹ trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến trẻ em. Theo đó, khi đăng ký khai sinh theo hình thức liên thông điện tử, cha mẹ có thể đăng ký cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi nếu có nhu cầu. Quy định này giúp tích hợp thêm thủ tục cấp thẻ Căn cước vào quá trình đăng ký khai sinh liên thông, người dân không phải thực hiện một thủ tục riêng sau đó.
Nghị định số 301/2026/NĐ-CP đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thực hiện liên thông điện tử đối với nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất.
Xử phạt hành vi lừa gạt, bóc lột người lao động
Trong lĩnh vực lao động, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ có hiệu lực từ ngày 10/9/2026.
Đáng chú ý, Nghị định quy định mức phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động; hoặc tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định mới góp phần tăng cường tính răn đe, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, nhất là trong bối cảnh các hình thức tuyển dụng thông qua mạng xã hội, nền tảng trực tuyến ngày càng phổ biến.
Kết hợp chặt chẽ giữa bảo đảm an ninh và phát triển kinh tế - xã hội
Ngày 22/9/2026, Nghị định số 312/2026/NĐ-CP ngày 7/8/2026 của Chính phủ về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh chính thức có hiệu lực.
Nghị định xác định kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội là đáp ứng các yêu cầu, điều kiện bảo đảm an ninh trong quá trình xây dựng, triển khai chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội; sử dụng tài nguyên và cung cấp sản phẩm, dịch vụ đặc thù của lực lượng Công an nhân dân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Ở chiều ngược lại, kết hợp kinh tế - xã hội với an ninh là phát triển, tăng cường tiềm lực công nghiệp an ninh; xây dựng và triển khai các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án trong lĩnh vực kinh tế - xã hội phục vụ nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Theo quy định, cơ quan, tổ chức chủ trì lấy ý kiến hoặc thẩm định có trách nhiệm gửi hồ sơ cho Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh theo quy định của pháp luật về quy hoạch, đầu tư và các quy định pháp luật liên quan.
Bộ Công an, Công an cấp tỉnh tiếp nhận và trao đổi với cơ quan, tổ chức chủ trì về thành phần hồ sơ trong thời hạn 2 ngày làm việc. Trường hợp pháp luật chưa quy định thời hạn cụ thể, kết quả được gửi trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Cơ quan, tổ chức chủ trì lấy ý kiến hoặc thẩm định có trách nhiệm tiếp thu, giải trình ý kiến của Bộ Công an, Công an cấp tỉnh theo quy định.
Mỗi địa điểm được cấp một mã định danh gồm 12 chữ số
Một quy định mới đáng chú ý khác là Nghị định số 326/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ về định danh địa điểm.
Nghị định quy định việc định danh các địa điểm trên lãnh thổ Việt Nam, trừ các đối tượng thuộc Danh mục bí mật nhà nước; đồng thời quy định xây dựng, quản lý, kết nối, chia sẻ, khai thác Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Theo nguyên tắc được quy định, mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất, có cấu trúc thống nhất trên phạm vi toàn quốc, không trùng lặp và bảo đảm tính liên tục, ổn định. Sau khi được tạo lập, mã định danh được gắn với một đối tượng cụ thể và có tính ổn định lâu dài.
Mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.
Mỗi địa điểm được gắn một mã riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho kết nối, tích hợp, chia sẻ và khai thác thông tin giữa Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Cơ quan nhà nước được giao quản lý chuyên ngành đối với các đối tượng thuộc danh mục định danh địa điểm hoặc cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành chứa dữ liệu gốc có trách nhiệm chủ trì rà soát, chuẩn hóa, thu thập, đồng bộ dữ liệu về Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm để thực hiện cấp mã.
Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm được xác định là cơ sở dữ liệu quốc gia, tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, được chuẩn hóa, lưu trữ và quản lý thông tin về các địa điểm thuộc phạm vi điều chỉnh.
Bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
Nghị định số 311/2026/NĐ-CP ngày 6/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.
Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 6 về thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác.
Một số chức danh được điều chỉnh tên gọi để phù hợp với tổ chức bộ máy mới. Trong đó, Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm, Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em thuộc Sở Y tế được điều chỉnh thành Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực an toàn, vệ sinh thực phẩm; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em, phòng, chống tệ nạn xã hội thuộc Sở Y tế.
Chức danh Chi cục trưởng Chi cục Thống kê cấp tỉnh thuộc Cục Thống kê được điều chỉnh thành Trưởng Thống kê cấp tỉnh; Giám đốc Bảo hiểm xã hội khu vực được điều chỉnh thành Giám đốc Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh.
Nghị định cũng bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực môi trường thuộc Cục Môi trường, qua đó bảo đảm sự tương đồng về thẩm quyền xử phạt giữa các lĩnh vực quản lý thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Kết nối an sinh xã hội với tài khoản trên VNeID
Từ ngày 28/9/2026, Nghị định số 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 về định danh và xác thực điện tử sẽ có hiệu lực.
Nghị định quy định cụ thể hơn về “tài khoản hưởng an sinh xã hội”. Đây là thông tin định danh trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID, cho phép tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp. Quy định mới tạo cơ sở pháp lý để tăng cường kết nối dữ liệu và phương thức chi trả các chế độ an sinh xã hội trên môi trường số. Trong đó, người hưởng có thể sử dụng tài khoản được tích hợp trên VNeID để tiếp nhận các khoản hưu trí, hỗ trợ và chi trả an sinh xã hội theo quy định.
Những chính sách mới có hiệu lực trong tháng 9/2026 cho thấy xu hướng tiếp tục hoàn thiện thể chế gắn với chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm an sinh xã hội, tăng cường bảo vệ người lao động và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Người dân, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật, nắm rõ các quy định mới để thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ và các thủ tục có liên quan.
Ban Biên tập Cổng TTĐT tỉnh
