Theo chân các cán bộ chiến sĩ Công an xã Thuận Hòa đi qua những con đường dốc núi cheo leo để đến với người dân thôn Bản Mịch. Trên tay các anh ngoài cuốn sổ ghi chép nhân hộ khẩu quen thuộc, còn có nhiều tờ rơi in hình ảnh sinh động và những mã QR được phóng to để trao tặng cho người dân. Tại nhà văn hóa thôn, cán bộ chiến sĩ Công an xã trực tiếp dán mã QR “Cổng kết nối số” lên tấm bảng thông báo và giới thiệu tỉ mỉ cho người dân biết, chỉ cần quét mã QR vào điện thoại, bà con có thể nắm rõ thông tin, số điện thoại của từng cán bộ Công an xã phụ trách từng lĩnh vực chuyên môn. Tính năng này không chỉ giúp tối ưu hóa thời gian khi người dân có công việc cần đến trụ sở Công an xã giải quyết, mà còn trở thành “tổng đài” tiếp nhận mọi thông tin, giúp người dân kịp thời thông báo khi gặp trường hợp có dấu hiệu lừa đảo, từ đó nâng cao cảnh giác và phòng, chống hiệu quả với các thủ đoạn của tội phạm trên không gian mạng. Mô hình “Cổng kết nối số” của Công an xã Thuận Hòa đã trở thành một “lá chắn công nghệ”, hiện hữu ở mọi nơi, để mỗi khi người dân cảm thấy bất an, lo lắng, chỉ cần quét mã QR và liên lạc với Công an xã, sẽ được hướng dẫn và đồng hành vào bất cứ thời gian nào.
Mô hình “Cổng kết nối số” của Công an xã Thuận Hòa giúp người dân nâng cao cảnh giác và phòng, chống hiệu quả với các thủ đoạn của tội phạm trên không gian mạng.
Không chỉ đến từng thôn bản, tại các Trường nội trú liên cấp biên giới - nơi tập trung hàng trăm học sinh THCS và THPT, lứa tuổi sử dụng điện thoại thông minh nhiều nhất - chính là "trận địa" trọng điểm của công tác giáo dục kỹ năng số. Tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Minh Tân, những buổi gặp gỡ, sinh hoạt sau giờ lên lớp đã trở thành hoạt động thường xuyên của cán bộ chiến sĩ Công an xã với các em học sinh. Ngoài việc hướng dẫn học sinh kiến thức về an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng cháy chữa cháy và các quy định trong sinh hoạt nội trú, cán bộ Công an xã còn hướng dẫn các em cách sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội an toàn, chủ động phòng tránh những nguy cơ trên không gian mạng.
Tại đây, lực lượng Công an xã đã trực tiếp hướng dẫn các em học sinh các kỹ năng cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng như: Cách bảo mật tài khoản Facebook, Zalo bằng mật khẩu mạnh và xác thực hai lớp; cách nhận diện một tài khoản giả mạo thông qua số lượng người theo dõi, lịch sử đăng bài; và đặc biệt là quy trình 3 bước kiểm chứng thông tin tuyển dụng trên mạng: Không tin ngay - Không làm theo hướng dẫn của người lạ - Hỏi ý kiến thầy cô hoặc Công an xã. Đối với những em học sinh phải xa gia đình từ nhỏ, ở trong độ tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, những buổi gặp gỡ, trò chuyện gần gũi như thế này đã giúp các em tìm được nơi tin cậy để chia sẻ, bộc lộ những suy nghĩ, đồng thời giúp lực lượng Công an và các thầy cô giáo nắm bắt được tâm tư, chủ động chăm lo và bảo vệ sự an toàn của học sinh trên địa bàn.
Cán bộ Công an xã Minh Tân hướng dẫn các em học sinh trường PTDT Nội trú liên cấp Minh Tân cách sử dụng mạng xã hội an toàn.
Công tác tuyên truyền của lực lượng Công an các xã vùng cao giờ đây không dừng lại ở việc nói cho dân nghe, bảo cho dân biết, mà là cầm tay chỉ việc, trực tiếp phổ cập kỹ năng công nghệ để người dân tự tạo ra lá chắn bảo vệ mình. Thượng tá Hồ Minh Uy - Trưởng Công an xã Minh Tân cho biết: “Địa bàn vùng cao có đặc thù là trình độ dân trí không đồng đều, thanh thiếu niên thì tiếp cận công nghệ rất nhanh nhưng lại thiếu sự sàng lọc thông tin. Do đó, chúng tôi xác định phải “bình dân học vụ về công nghệ số”. Chúng tôi lập ra các nhóm Zalo an ninh trật tự kết nối từ Công an xã đến từng trưởng thôn, bí thư chi bộ và đại diện các hộ gia đình. Bất kỳ thông tin về thủ đoạn lừa đảo mới nào, hay có tin báo nghi vấn nào, đều được xác minh và cảnh báo ngay lập tức trên nhóm này”.
Đồng chí Đặng Thị Hưởng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Thuận chia sẻ: “Chính quyền địa phương xác định truyền thông chính là mặt trận tiên phong. Chúng tôi đổi mới hình thức tuyên truyền, tập trung vào trực quan, sinh động, đặc biệt là tuyên truyền trên không gian số, chỉ đạo các lực lượng phối hợp chặt chẽ với nhà trường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, vạch trần phương thức tinh vi của tội phạm trên không gian mạng để học sinh tự nhận thức đầy đủ cạm bẫy và có kỹ năng phòng tránh. Đồng thời, lồng ghép qua hệ thống truyền thanh, các cuộc họp thôn, giúp phụ huynh hiểu rõ việc buông lỏng quản lý con em và thiết bị công nghệ chính là con đường ngắn nhất đẩy con em mình vào hiểm nguy”.
Lực lượng Công an cơ sở đổi mới hình thức tuyên truyền đến từng thôn bản, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trên không gian mạng.
Thành công lớn nhất trong việc tạo “sức đề kháng” số cho bản làng chính là việc chuyển hóa nhận thức của người dân từ sự sợ hãi, giấu giếm khi gặp lừa đảo sang chủ động phối hợp, tố giác tội phạm. Lực lượng Công an xã đã xây dựng và phổ biến rộng rãi quy trình báo tin an ninh mạng một cách đơn giản nhất. Người dân khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ, các tài khoản dụ dỗ học sinh bỏ học đi làm, hoặc các cuộc gọi đe dọa tống tiền, có thể chụp ảnh màn hình, ghi âm cuộc gọi và gửi ngay cho Công an xã qua số điện thoại đường dây nóng hoặc qua hòm thư tố giác tội phạm đặt tại nhà văn hóa các thôn.
Nhờ những nỗ lực bền bỉ, lực lượng Công an các xã vùng biên đã và đang xây dựng được một thế trận lòng dân vững chắc trên không gian mạng. Sức đề kháng số của bản làng đang ngày một nâng cao, trở thành bức tường thành kiên cố vững chãi, bảo vệ nguồn nhân lực trẻ của vùng cao trước những cơn giông bão từ thế giới ảo, giữ vững sự bình yên cho biên cương Tổ quốc.
Lý Lan
Công an tỉnh
