
Bảo tàng Cao nguyên đá Đồng Văn – nơi lưu giữ những giá trị di sản địa chất, tự nhiên và văn hóa đặc sắc của vùng cực Bắc Tổ quốc.
Nơi hội tụ những giá trị di sản
Tọa lạc tại Đồng Văn, Bảo tàng Công viên địa chất là công trình mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa và nhân văn sâu sắc, nơi lưu giữ, giới thiệu những giá trị di sản địa chất, tự nhiên và văn hóa của vùng Cao nguyên đá. Không chỉ là nơi trưng bày hiện vật, bảo tàng còn được ví như một không gian thu nhỏ của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, giúp du khách có cái nhìn toàn diện hơn về vùng đất đặc biệt này.
Được khởi công xây dựng từ tháng 8/2017 trên khuôn viên quy hoạch rộng 9.000m², công trình gây ấn tượng bởi kiến trúc mang hình mẫu nhà ở đặc trưng của dân tộc Mông. Với nhà trưng bày, khu đón khách, nhà truyền thống dân tộc Mông cùng các hạng mục sân vườn, phụ trợ, bảo tàng tạo nên một không gian hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và bản sắc văn hóa địa phương.
Hành trình khám phá từ đá đến người
Bước vào bảo tàng, hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn được mở ra qua hai tầng trưng bày với bốn phòng giới thiệu những giá trị di sản đặc sắc.Trong đó, tầng 1 đưa du khách trở về với câu chuyện hàng triệu năm của vùng đất đá. Những nội dung về di sản địa chất, đa dạng sinh học, quá trình hình thành Công viên địa chất cùng không gian trình chiếu hình ảnh... giúp người xem hiểu rõ hơn về sự kiến tạo của thiên nhiên và vẻ đẹp kỳ vĩ của Cao nguyên đá. Những hiện vật sinh hoạt truyền thống đã tái hiện đời sống, phong tục và bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trên Cao nguyên đá.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hùng Đức bày tỏ sự vui mừng trước không gian trưng bày được bài trí sinh động, hấp dẫn, bắt mắt của bảo tàng đã góp phần tôn vinh và lan tỏa những giá trị di sản địa chất, văn hóa của vùng Cao nguyên đá.
Nếu tầng 1 kể câu chuyện của đất trời thì tầng 2 lại đưa du khách đến gần hơn với đời sống con người. Những vật dụng sinh hoạt thường ngày của đồng bào được trưng bày chân thực, gần gũi, phản ánh nếp sống, phong tục và sự thích nghi với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Đặc biệt, các giá trị văn hóa phi vật thể được giới thiệu qua tín ngưỡng, lễ hội truyền thống như Lễ hội Cầu mưa của người Lô Lô, Lễ cúng thần rừng của dân tộc Pu Péo, Chợ tình Khau Vai, Lễ hội Khèn Mông… góp phần tái hiện bức tranh văn hóa đa sắc màu của các dân tộc trên Cao nguyên đá.

Du khách tham quan, khám phá những giá trị di sản văn hóa đặc sắc được lưu giữ tại Bảo tàng Cao nguyên đá Đồng Văn.
Chia sẻ cảm nhận sau khi tham quan bảo tàng, chị Nguyễn Thị Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Trước khi đến Đồng Văn, tôi biết nơi đây nổi tiếng với những núi đá hùng vĩ và cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp. Nhưng khi tham quan bảo tàng, tôi mới hiểu sâu hơn về quá trình hình thành Cao nguyên đá cũng như đời sống, phong tục, văn hóa của đồng bào các dân tộc ở đây. Những hiện vật được trưng bày rất gần gũi, giúp chuyến đi không chỉ là ngắm cảnh mà còn là hành trình tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa đầy ý nghĩa”.
Điểm dừng chân để hiểu và yêu Đồng Văn hơn
Để những giá trị di sản không chỉ nằm lại trong ký ức, công tác sưu tầm, lưu giữ và bảo tồn hiện vật có ý nghĩa đặc biệt đối với Bảo tàng Cao nguyên đá Đồng Văn. Mỗi hiện vật được gìn giữ tại đây đều mang theo một câu chuyện về đời sống, phong tục, tập quán và quá trình thích nghi của đồng bào với thiên nhiên khắc nghiệt vùng cao. Từ những vật dụng sinh hoạt thường ngày, công cụ lao động đến các đồ dùng gắn với tín ngưỡng, văn hóa truyền thống, tất cả đã góp phần tái hiện chân thực cuộc sống trên miền đá.

Không gian trưng bày, giới thiệu các giá trị thiên nhiên trên Cao nguyên đá Đồng Văn.
Việc sưu tầm hiện vật không chỉ làm phong phú thêm nội dung trưng bày mà còn góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa đang được trao truyền qua các thế hệ, để di sản Cao nguyên đá tiếp tục được bảo tồn, phát huy và lan tỏa đến đông đảo người dân, du khách.
Đến Đồng Văn, du khách hãy dành thời gian ghé thăm Bảo tàng Cao nguyên đá Đồng Văn để hiểu rõ hơn cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, về sức sống trường tồn của con người và những giá trị văn hóa tốt đẹp được lưu giữ, sưu tầm tại đây. Tin tưởng rằng, du khách khi thăm quan bảo tàng sẽ có thêm nhiều kiến thức hữu ích và đáng nhớ.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
