Khi công nghệ xóa mờ khoảng cách địa lý
Là tỉnh miền núi với địa hình bị chia cắt, Tuyên Quang luôn xác định phát triển hạ tầng công nghệ thông tin là “chìa khóa” then chốt để thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC). Tỉnh duy trì 125 Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) gồm 1 trung tâm cấp tỉnh và 124 trung tâm cấp xã, phường. Việc 100% trung tâm được kết nối đồng bộ với Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh và Cổng Dịch vụ công quốc gia đã tạo nền tảng vững chắc để tiếp nhận, xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường điện tử.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh kiểm tra, nắm tình hình hoạt động tại Trung tâm PVHCC phường Nông Tiến.
Hạ tầng số đồng bộ không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà đã trở thành động lực đổi mới phương thức quản lý, điều hành ngay từ cấp cơ sở. Tại xã biên giới Lũng Cú, đồng chí Trần Đức Chung, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã chia sẻ, trong 9 tháng năm 2026, địa phương đã ghi nhận 89,5% văn bản hành chính được xử lý trên môi trường số; 100% hồ sơ TTHC trực tuyến (717/717 hồ sơ) được giải quyết đúng và trước hạn. Đặc biệt, từ tháng 9/2026, xã đã tiên phong đưa vào vận hành các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như Trợ lý văn bản, Trợ lý AI cho công chức và Trợ lý họp thông minh. Sự xuất hiện của AI giúp đội ngũ cán bộ rút ngắn tối đa thời gian tra cứu, tổng hợp tài liệu, giảm bớt áp lực công việc lặp lại, từ đó nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả phục vụ nhân dân, doanh nghiệp.
Đối với người dân vùng cao, mỗi chuyến đi từ thôn, bản xa xôi đến trung tâm xã để làm giấy tờ có thể mất cả ngày đường cùng không ít chi phí phát sinh. Vì vậy, giá trị thiết thực nhất của dữ liệu số không chỉ dừng lại ở quy trình xử lý nhanh gọn, mà quan trọng hơn là khả năng thu hẹp khoảng cách địa lý, đem lại sự bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ công cho bà con. Tại Trung tâm PVHCC xã Mèo Vạc, đồng chí Sùng Khánh Bình, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết: Từ ngày 15/6/2025 đến 14/9/2026, đơn vị đã tiếp nhận 6.480 hồ sơ và giải quyết thành công 6.455 hồ sơ, đạt tỷ lệ đúng và trước hạn 100%. Tỷ lệ số hóa đầy đủ thành phần hồ sơ đạt 100%; số hóa kết quả giải quyết TTHC đạt 99%. Trong 329 TTHC thuộc thẩm quyền, xã đã cung cấp 252 dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đồng thời 100% thủ tục có nghĩa vụ tài chính đều tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt.
Tại xã Đồng Văn, đồng chí Mua Mí Vừ, Giám đốc Trung tâm PVHCC xã thông tin: Tính đến ngày 07/9/2026, địa phương tiếp nhận 11.731 hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trong đó, 11.698 hồ sơ được xử lý trước hạn (đạt 99,72%) và tuyệt đối không có hồ sơ quá hạn. Đáng chú ý, toàn bộ 291/291 TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính đã được cấu hình trên hệ thống, giúp người dân thực hiện thủ tục thuận tiện mà không bị rào cản bởi nơi cư trú.
Những kết quả ấn tượng trên chứng minh công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tương tác giữa chính quyền và nhân dân. Thay vì phải đi một chặng đường mang theo xấp giấy tờ dày cộp, giờ đây bà con có thể ngồi tại nhà nộp hồ sơ qua mạng, theo dõi sát sao tiến độ và nhận kết quả điện tử hoặc qua bưu điện. Khi dữ liệu được liên thông, rào cản địa lý đã bị đập tan, mở ra một chương mới cho nền hành chính hiện đại, thấu hiểu và phục vụ nhân dân tận tâm hơn.
Dữ liệu phải được tái sử dụng
Theo thống kê đến ngày 15/9/2026, toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 2.161 TTHC đang có hiệu lực thi hành (bao gồm 1.850 thủ tục cấp tỉnh và 311 thủ tục cấp xã). Riêng trong quý III/2026, cấp tỉnh đã tiếp nhận 31.683 hồ sơ với tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 71,61%, tỷ lệ giải quyết trước hạn đạt 97,25%. Ở cấp xã, tổng số hồ sơ tiếp nhận lên tới 160.708 hồ sơ, tỷ lệ nộp trực tuyến đạt mức kỷ lục 98,52% và tỷ lệ giải quyết trước hạn đạt 80,44%.

Người dân đến giải quyết TTHC tại Trung tâm PVHCC xã Lũng Cú.
Điểm đột phá nhất trong tiến trình chuyển đổi số của Tuyên Quang là việc chuyển từ "số hóa để lưu trữ" sang "số hóa để tái sử dụng dữ liệu". Tính lũy kế trong 8 tháng năm 2026, tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến toàn tỉnh đạt 94,52%; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,43%; tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt 92,49%. Đặc biệt, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đã số hóa đạt con số ấn tượng: 98,01%.
Chỉ số 98,01% tái sử dụng dữ liệu chính là bằng chứng thuyết phục nhất cho thấy tính thực chất của chuyển đổi số. Số hóa không phải là việc quét (scan) tài liệu rồi bỏ vào kho dữ liệu chết, mà là biến thông tin thành dữ liệu sống, được chia sẻ để khai thác lại trong các lần giao dịch tiếp theo. Khi dữ liệu đã sẵn sàng trên hệ thống, người dân không phải nộp lại các giấy tờ cũ (như Căn cước công dân, giấy khai sinh, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...); cán bộ không phải nhập liệu thủ công, giảm thiểu tối đa sai sót và thời gian kiểm tra. Điều này giúp cơ quan nhà nước tiết kiệm đáng kể ngân sách, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch.
Để đạt được kết quả này, Tuyên Quang đã quyết liệt phê duyệt phương án đơn giản hóa 1.621 TTHC, cải tiến trình tự xử lý 85 thủ tục và cắt giảm thành phần hồ sơ đối với 547 thủ tục nhờ khai thác dữ liệu dùng chung. Đây là bước chuyển tư duy lịch sử: từ việc "yêu cầu người dân chứng minh" sang việc "cơ quan nhà nước tự tra cứu dữ liệu".
Tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp
Mục tiêu cuối cùng của CCHC là giải phóng nguồn lực, tạo môi trường thuận lợi nhất cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân. Ông Nguyễn Trung Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ và Thương mại Vĩnh Tuy chia sẻ, kinh nghiệm thực tế khi doanh nghiệp triển khai dự án Nhà máy giày dép xuất khẩu Nam Quang tại Cụm công nghiệp Nam Quang, toàn bộ thủ tục pháp lý đã được chính quyền hỗ trợ giải quyết thần tốc, giúp doanh nghiệp nhận Giấy chứng nhận đầu tư chỉ sau khoảng 4 tháng.
Tại Dự án Khu nghỉ dưỡng cao cấp MeoVac Elyscape, sự phối hợp chủ động, nhịp nhàng giữa các sở, ngành của tỉnh trong việc tháo gỡ các nút thắt về đất đai, quy hoạch đã giúp nhà đầu tư tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí. Thực tiễn khẳng định: khi thủ tục rõ ràng, dữ liệu thông suốt và trách nhiệm công vụ được xác định cụ thể, niềm tin của nhà đầu tư sẽ được củng cố, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn lớn cho địa phương.
Mô hình giải quyết TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính đang mang lại những tiện ích thiết thực cho người dân. Người dân có thể nộp hồ sơ đất đai trực tiếp tại Trung tâm PVHCC tỉnh, không phải đến đúng địa bàn theo quy trình trước đây. Ông Vũ Minh Tạo, tổ 44 Kim Phú, phường Minh Xuân chia sẻ, việc nộp hồ sơ tại Trung tâm cấp tỉnh giúp tiết kiệm thời gian đi lại, giảm thời gian chờ đợi. Cùng chung đánh giá, bà Chu Thị Minh Huệ, phường Hà Giang 2 cho rằng, mô hình này giúp người dân chủ động hơn về thời gian, giảm công sức và chi phí khi thực hiện các thủ tục hành chính.
Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng chất lượng phục vụ
Bên cạnh những kết quả tích cực, Tuyên Quang thẳng thắn nhìn nhận quá trình chuyển đổi số và CCHC vẫn còn những điểm nghẽn cần tiếp tục tập trung xử lý. Tỷ lệ và hiệu quả xử lý hồ sơ giữa các cấp, các địa phương chưa thực sự đồng đều; một số thủ tục liên thông đòi hỏi kiểm tra thực địa hay phối hợp liên ngành vẫn còn kéo dài; hạ tầng viễn thông tại một số thôn bản vùng sâu, vùng xa đôi lúc còn chập chờn. Bà Đỗ Thị Thu Huệ, Trưởng phòng Cải cách hành chính (Sở Nội vụ tỉnh Tuyên Quang) phân tích: Áp lực công việc đối với bộ máy cơ sở hiện nay là rất lớn, nhất là sau khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp, cùng với các yêu cầu mới về chuẩn hóa dữ liệu và bộ tiêu chí đánh giá khắt khe.
Đứng trước thách thức đó, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục siết chặt kỷ cương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, đẩy mạnh phân cấp phân quyền gắn liền với công tác kiểm tra, giám sát. Đồng chí Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang khẳng định, quan điểm chỉ đạo quyết liệt: Tỉnh sẵn sàng phê duyệt sớm hơn 20 ngày đối với các hồ sơ thuộc thẩm quyền khi đã bảo đảm đầy đủ các điều kiện pháp lý. Tỉnh yêu cầu mọi công việc phải thực hiện nghiêm túc theo nguyên tắc "5 rõ": rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ trách nhiệm, kiên quyết xử lý tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc.
Về hạ tầng kỹ thuật, ông Lê Phương Đông, Trưởng phòng Quản lý Bưu chính Viễn thông (Sở Khoa học và Công nghệ) cho biết, tỉnh đặt quyết tâm đưa phủ sóng di động băng rộng đến 96% số thôn bản trong năm 2026, đồng thời hợp tác với các tập đoàn viễn thông triển khai các giải pháp hạ tầng đặc thù cho những vùng khó khăn về nguồn điện.
Hành trình từ "hồ sơ giấy" đến "dữ liệu số" là một cuộc chuyển dịch cả về công nghệ lẫn tư duy công vụ. Những con số về tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ giải quyết đúng hạn và tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu 98,01% đã minh chứng cho bước đi đúng đắn của Tuyên Quang. Khi dữ liệu thực sự kết nối và thông suốt, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực cốt lõi xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch, hết lòng vì sự phát triển của người dân và doanh nghiệp.
Bài 3: Gỡ điểm nghẽn, nâng chất lượng phục vụ
Ngô Hùng - Vũ Kiên - Phạm Yến.
