Từ chủ trương đến hành động đột phá
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra định hướng chiến lược trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tại Tuyên Quang, tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng những giải pháp đồng bộ: gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính (CCHC), hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tuyên Quang hướng dẫn người dân lấy số thứ tự tự động qua hệ thống Kiosk thông minh.
Cụ thể hóa chủ trương này, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1539/QĐ-UBND ngày 11/12/2025 Phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030; Quyết định số 1735/QĐ-UBND ngày 30/12/2025 về việc ban hành Kế hoạch CCHC năm 2026; Kế hoạch số 85/KH-UBND ngày 06/3/2026 về chuyển đổi số năm 2026. Đáng chú ý, Nghị quyết số 10/2026/NQ-HĐND ngày 22/4/2026 của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ Tổ công nghệ số cộng đồng giai đoạn 2026–2030, với mức kinh phí 2 triệu đồng/tổ/năm, góp phần tạo thêm nguồn lực đưa kỹ năng số và dịch vụ số đến gần hơn với người dân.
Cùng với đó, tỉnh đã phê duyệt phương án đơn giản hóa 1.621 thủ tục hành chính (TTHC), trong đó đơn giản hóa trình tự 85 thủ tục, cắt giảm thành phần hồ sơ của 547 thủ tục nhờ khai thác dữ liệu dùng chung; đồng thời công bố 2.141 thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.
Không đẩy cái khó về phía người dân
Tại cấp xã, chất lượng CCHC không chỉ được đo bằng tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mà còn thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của cán bộ trong tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nhất là với hồ sơ thiếu giấy tờ, thất lạc hoặc tồn đọng kéo dài.
Thực tiễn tại xã Quang Bình cho thấy, thay vì yêu cầu người dân tự tìm kiếm giấy tờ thất lạc, cán bộ chuyên môn chủ động rà soát dữ liệu, đối chiếu thông tin, trực tiếp xuống địa bàn xác minh, tìm căn cứ pháp lý để giải quyết. Đồng chí Đào Quang Diệu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã cho biết, với những trường hợp cần xác minh nguồn gốc đất đai qua nhiều thời kỳ hoặc dữ liệu chưa đồng bộ, cán bộ trực tiếp đến thôn, bản, gặp người cao tuổi, người am hiểu lịch sử địa phương để thu thập thông tin, hoàn thiện hồ sơ. Cách làm này vừa bảo đảm đúng quy định pháp luật, vừa góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, hạn chế việc đi lại nhiều lần. Cùng với đổi mới phương thức phục vụ, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giải quyết TTHC. Các thủ tục được niêm yết, tích hợp mã QR để thuận tiện tra cứu; đội ngũ công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) xã trực tiếp hướng dẫn người dân tạo tài khoản, kê khai và nộp hồ sơ trực tuyến. Đối với người cao tuổi, người chưa thành thạo công nghệ, sự hướng dẫn tận tình, dễ hiểu tiếp tục giữ vai trò quan trọng.
Năm 2025, Quang Bình đứng tốp đầu trong 124 xã, phường của tỉnh về Chỉ số CCHC. Kết quả khẳng định hiệu quả đổi mới trong điều hành, đồng thời cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với tinh thần trách nhiệm, lấy sự hài lòng và thuận tiện của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ.
Đưa dịch vụ công đến từng bản làng vùng cao
Xã Đồng Văn hiện có 24 thôn với hơn 26.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm trên 80%. Địa hình chia cắt, giao thông trắc trở và trình độ tiếp cận công nghệ không đồng đều là những thách thức không nhỏ. Tại Trung tâm PVHCC xã, cán bộ, công chức vừa tiếp nhận hồ sơ, vừa kiên trì hướng dẫn người dân tra cứu, thao tác trên môi trường số. Đồng chí Mua Mí Vừ, Giám đốc Trung tâm PVHCC xã cho biết, việc đồng hành chi tiết ngay từ đầu giúp hạn chế tối đa sai sót, giảm chuyến đi lại cho bà con.

Người dân đến Trung tâm PVHCC xã Đồng Văn thực hiện các giao dịch hành chính trên môi trường số.
Vừa hoàn thành thủ tục chứng thực, ông Sùng Mí Dia, thôn Khía Lía rất phấn khởi cho biết, được cán bộ hướng dẫn tận tình, công việc xong nhanh lắm. Giờ tôi thấy tự tin hơn nhiều khi dùng dịch vụ công trên điện thoại.
Không dừng lại ở trụ sở, các Tổ công nghệ số cộng đồng ở xã Đồng Văn còn mở các đợt hỗ trợ lưu động đến từng thôn, xóm. Cán bộ sử dụng song ngữ (tiếng phổ thông và tiếng Mông) để giúp bà con kích hoạt VNeID, thực hiện TTHC. Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã nhấn mạnh, khâu then chốt là phải đổi mới cách hướng dẫn. Cán bộ phải giải thích cặn kẽ, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ chuẩn chỉnh ngay từ đầu, tuyệt đối không để bà con phải đi lại nhiều lần.
Hiệu quả đã được chứng minh bằng những con số ấn tượng: Năm 2025, Đồng Văn xếp thứ 5/124 xã, phường về Chỉ số CCHC. Từ đầu năm đến ngày 07/9/2026, xã tiếp nhận 11.731 hồ sơ, trong đó giải quyết trước hạn 11.698 hồ sơ (đạt 99,72%) và không có hồ sơ quá hạn. Kết quả này khẳng định: Khi chính quyền thực sự thấu hiểu, chuyển đổi số không còn là rào cản mà trở thành công cụ đắc lực nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tỉnh hiện có 3.926 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 20.250 thành viên, cùng 3.436 người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đang góp phần đưa dịch vụ số đến từng khu dân cư. Tại xã Bình An, các thành viên tổ công nghệ số sẵn sàng hỗ trợ người dân cả buổi tối, ngày nghỉ cuối tuần trong kích hoạt VNeID, thanh toán trực tuyến và tra cứu thủ tục hành chính. Ông Giàng A Chềnh, dân tộc Mông ở thôn Tân Hoa chia sẻ, trước đây mỗi lần làm giấy tờ, người dân thường phải đi lại nhiều lần. Nay, nhờ được hướng dẫn, một số công việc như đăng ký tạm trú, tra cứu thông tin gia đình có thể thực hiện ngay trên điện thoại, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi giúp người dân giải quyết thủ tục thuận tiện, từng bước làm chủ công nghệ và chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Theo đồng chí Nguyễn Văn Hiến, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, trong 8 tháng năm 2026, tỉnh đã hoàn thành 180/298 nhiệm vụ do Trung ương giao, xử lý hơn 102.000 văn bản điện tử, cấp 58.488 chữ ký số chuyên dùng; gần 4.700 lượt cán bộ, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng được tập huấn. Hạ tầng số tiếp tục được mở rộng với gần 600 trạm phát sóng 5G, phủ Internet tốc độ cao đến khoảng 96% dân số. Thời gian tới, Sở tiếp tục tham mưu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhân rộng phong trào “Bình dân học vụ số”, củng cố các Tổ công nghệ số cộng đồng, nâng cao năng lực cán bộ, công chức, góp phần thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận và thụ hưởng lợi ích từ cải cách hành chính, chuyển đổi số.
Sự hài lòng của Nhân dân là thước đo
Những chuyển biến từ cơ sở góp phần nâng cao hiệu quả công tác cải cách hành chính (CCHC) của tỉnh. Năm 2025, Chỉ số CCHC (PAR Index) của Tuyên Quang đạt 90,01 điểm, xếp thứ 18/34 tỉnh, thành phố; Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) đạt 83,44%, xếp thứ 16/34 toàn quốc.
Tuy nhiên, các chỉ số chỉ phản ánh một phần kết quả. Thước đo thực chất của cải cách là người dân được giảm thời gian đi lại, thực hiện thủ tục thuận tiện, nhận kết quả đúng hẹn và được bảo đảm quyền lợi chính đáng. Điều đó đòi hỏi mỗi cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức tiếp tục nâng cao trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc.
Thực tiễn cho thấy, cải cách bắt đầu từ những việc làm cụ thể: chủ động xác minh hồ sơ thiếu giấy tờ, tận tình hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đưa công nghệ số đến tận thôn, bản. Khi cán bộ chủ động thêm một bước, người dân sẽ bớt đi một phần khó khăn. Xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ Nhân dân không chỉ cần bộ máy tinh gọn, quy trình thông suốt, hạ tầng số hiện đại mà còn đòi hỏi đội ngũ cán bộ biết lắng nghe, dám chịu trách nhiệm và giải quyết công việc đến cùng. Đây là nền tảng để Tuyên Quang nâng cao chất lượng CCHC, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo động lực phát triển bền vững.
Bài 2: Từ hồ sơ giấy đến dữ liệu số: Những con số "biết nói"
Ngô Hùng - Vũ Kiên - Phạm Yến.
